Oma Bijlmakers

Spreekwoorden en gezegdes van Oma Bijlmakers

( Oma wist bij iedere gelegenheid wel iets te zeggen, te zingen of te rijmen. Hieronder volgt een verzameling van allerlei spreekwoorden, gezegdes, enz. die ze regelmatig gebruikte. )

Niks comprix

Unne hondj pistj expres

Ziepsich en einenziepsich mitgemacht
Oma zei vaak : "Ich habe siebzich und einundsiebzig mitgemacht"
Dit was haar manier van reageren als iemand haar attendeerde op iets waar ze, gezien haar leeftijd, de nodige ervaring in had. De Frans/Duitse oorlog van 1870-1871 was een vreselijk gebeuren voor heel veel Duitsers. De herinnering daaraan deed menige Duitser zo reageren.

Keske di de hoze, parle voe de strump
(of: Qu'est-ce-que dit (de hoose) parlez vous de strump)
Op deze manier probeerde oma Frans te spreken.

Non jep tuh
u neppe tisse nondj
Nova Zembla tesjoneke

Ich op schieetmieet zaat
ich u fit dink zaag
ich neet wist waat koep of waatj deej
ich mien vot tow neep, ich ging.

Bim Bam Bieele is doeet
wo ligtje dan begrave
dao achter in deej deepe koel
dao liktje met zien dikke moel

Pik in de grondj
ôngere brök dao ligtj unne hôntj
asse schitj dan schitje strôntj
asse itj dan itje broeët
mêrrege es oos huntje doeët

Waar zijn ze gebleven, de dagen van weleer ??
Wwwweg, wwweg, wwweg. (uitspreken met "Surinaamse W")

Hebbe hebbe, beuldje Nieze hundje

Oma's uitleg over het woord "eeuwigheid":
Stel je voor dat de aarde een koperen bol is. Iedere 1000 jaar komt er een vogeltje aangevlogen en die gaat dan even op die bol zitten en strijkt er met zijn snaveltje één keer overheen. Als die bol helemaal afgesleten is... dat is dan nog maar het begin van de eeuwigheid.

Anekdote:
Een vrouw, gekleed in een jurk met korte mouwen belt aan bij de pastorie.
Vrouw: "Daâg menieër pestoeër"
Pastoor: "Daâg naakse bieëst"

Sint Antonius zaat aan 't veur en sleep.
doh vloog ein vönkske-veur um vur zien feep
Gé haatj us motte zeen waat of dae dae kaerel leep.

Gae zeet-j unne subbe-deijus.

Oos leeve-hier heet wat "zek" woe hae zie broe-ëd in stiktj.

Dood-tj eur knoupsgate tow.

Van bove bontj en van onger strontj.

As alle gebrieëke schelkes haje
Waat zootj-t dan rinkele

Dae vilt-j um wi-j un keutelmang.

Un vleegendje krei-j vingtj mier as un zittendje.

As d'ein kow bistj (pistj)
stiktj d'anger de stert op.

As ich dich neet haaj en allebei mien auge,
dan zoog ich niks.

De proeme zeen ieerder rieep as de neut.

Det maeg-dje es unne echte brelstert.

Een oog,
geen neus,
Bah!!!!! wat een lie-luk bakkes.

Lek vinger,
lek doem,
lek d'n hondj zien proem.

Oze hondj en Caris hondj
di-j haaje zich gebete
oze hondj haaj Caris hondj
een stök van ziene stert gerete

Allemaal koekoek, eine zank

Maximiliaan Boekhorst platneus leie

Hulde aan het paar dat brulde

Brokkele is ouch broeët

Kop-pien es aet-pien
en boek-pien es schieet-pien

... unne bok vol keutele

Tijl Uilespiegel kwam bij een vrouw die vroeg of ie een bord soep wilde. Hij zei: "det likt eraan wij ut viltj". Ze had namelijk een snoterbel aan de neus hangen.

In het voorgeborgte van de hel
doa estj good
dao kwaome de aardvaders oet met dikke köp

Een jongen komt bij de dokter:
Jongen:	Ich koom van Bergijk, met mie moors zeik.
Dokter:	Dich bist nog good gemeneerdj mien menke.
Jongen:	Daorum hebbe ze mich auch gesteurtj, want oos Trien de-j es zoe lomp as mien kontj.

De gaatreleur van maaspis kumtj aafpoep nemen
(= de controleur van Maazeik komt afscheid nemen)

Un groeet geluif en un kurke ziel
dan drifdje altied bove

Dae keutelpere zeitj
dae keutelpere meitj
(kleine ouders krijgen ook kleine kinderen)

Tes mer unne weet, zagtj vrouke
en blees mette vot de lamp oet

Asje eine kier unen toog hetj naatgemaakt,
dae druugtj noets mier op

Oma gebruikte ook vaak de uitdrukking: "det liktj eraan wi-j ut viltj".
Daar hoorde een verhaal bij van Tijl Uilenspiegel die bij zijn oma op bezoek ging. Oma was net soep aan het koken en ze vroeg of Tijl ook een bord soep wilde. "Det liktj eraan wi-j ut viltj", zei Tijl Uilenspiegel toen. De oma had namelijk een druppel aan haar neus hangen die op het punt stond om in de soep te vallen.

As ich niks weit dan zeg ich nog wat

Latijns:
Als vanmang randjaafes, boomoetes oeraafes, mangoetes kapoetes.

Vraag: "Oma, waat vur kleur auge heb ich?"
Antwoord: "Kowstrontjvaalgriesgreun"

Als iemand lastig was:
"Dae es pas content asse un schup erd op zien moel krigtj!"

Haaltje mich dan haaltje mich